Το υψηλό ενεργειακό κόστος σε συνδυασμό με τις αλλεπάλληλες ενεργειακές κρίσεις που φαίνεται να αποτελούν τη νέα κανονικότητα για την Ευρώπη, έχουν φέρει στο προσκήνιο την πυρηνική ενέργεια. Έτσι οι πρόσφατες δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από το Παρίσι οι οποίες βάζουν την Ελλάδα μεταξύ των χωρών που εξετάζουν την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα τους, είναι απολύτως εναρμονισμένες με το νέο κλίμα που επικρατεί στις Βρυξέλλες. Κλίμα που εκφράστηκε, επίσης στο Παρίσι, από την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν η οποία χαρακτήρισε «στρατηγικό σφάλμα» την απόφαση για μείωση της πυρηνικής ενέργειας στην ΕΕ.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ελληνική κυβέρνηση κάνει μια τόσο μεγάλη στροφή στην ενεργειακή πολιτική της. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το 2019 είχε αποκλείσει τις έρευνες υδρογονανθράκων στον ελληνικό χώρο στρέφοντας το ενδιαφέρον όλης της αγοράς στις ΑΠΕ. Σήμερα κυβέρνηση του πανηγυρίζει για την παρουσία τους Chevron και της Exxon με ερευνητικά προγράμματα στα ελληνικά ύδατα.
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινείται και η Ευρώπη. Δεν απέχουμε πολλά χρόνια από το δυστύχημα στο πυρηνικό εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία. Ήταν το 2011 όταν έγινε το δυστύχημα και η Γερμανία αποφάσισε να «σβήσει» όλους τους πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που διέθετε.
Όσο δε για τη Γαλλία που διαθέτει την μεγαλύτερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη από πυρηνικούς σταθμούς χρειάστηκε να δώσει μάχες στις Βρυξέλλες για να χαρακτηριστεί η πυρηνική ενέργεια «πράσινη». Το αφήγημα της Ευρώπης όλα τα προηγούμενα χρόνια έλεγε ότι η ενεργειακή ανεξαρτησία θα εξασφαλιστεί μέσω της «πράσινης ενέργειας» κάτι που σήμερα πλέον είναι σαφές πως δεν μπορεί να γίνει.
Δεν είναι δυνατόν να στηριχθεί η οικονομική ανάπτυξη και η κοινωνική ζωή της Ευρώπης στις «στοχαστικές» ΑΠΕ. Δηλαδή, σε ένα σύστημα παραγωγής που δεν προσφέρει ενέργεια όταν δεν υπάρχει ηλιοφάνεια και όταν δεν φυσάει, ενώ χρειάζονται εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεις στα δίκτυα για να διακινηθεί η διάσπαρτη παραγωγή των ΑΠΕ.
Έτσι η Ευρώπη κάνει μια ακόμη στροφή, υπό την πίεση και των ΗΠΑ που προωθούν τους περίφημους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, και μιλάει για πυρηνική παραγωγή ενέργειας που σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ θα εξασφαλίσει την ενεργειακή ανεξαρτησία της ηπείρου. Δίνεται μάλιστα η εντύπωση πως κάτι τέτοιο μπορεί να αναπτυχθεί, αν όχι αύριο, οπωσδήποτε μεθαύριο, και να αποτελέσει ασπίδα έναντι μελλοντικών κρίσεων.
Μεγάλο κόστος εγκατάστασης
Αυτό που δεν λέγεται όμως είναι ότι στους αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMRs), δεν υπάρχει ακόμη βιομηχανική παραγωγή. Υπάρχει μόνο ερευνητική και εργαστηριακή καταγραφή και μένει να φανεί το πώς θα μπουν σε βιομηχανική παραγωγή.
Ταυτόχρονα το κόστος της εγκατάστασης πυρηνικών αντιδραστήρων, μικρών ή μεγαλύτερων, είναι τεράστιο. Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του καθηγητή του ΕΜΠ Παντελή Κάπρου η διστακτικότητα της ΕΕ σε σχέση με την προώθηση τέτοιων επενδυτικών σχεδίων, οφείλεται στο γεγονός ότι τα δύο πυρηνικά εργοστάσια που είναι βασισμένα στην τεχνολογία EPR (European Pressurized Reactor), αντιμετώπισαν πολυετείς καθυστερήσεις και τεράστιες υπερβάσεις κόστους.
Συγκεκριμένα, το Olkiluoto 3 στη Φινλανδία, ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2005. Αρχικά αναμενόταν να λειτουργήσει το 2009, αλλά τελικά συνδέθηκε στο δίκτυο τον Μάρτιο του 2022 και ξεκίνησε κανονική εμπορική λειτουργία τον Απρίλιο του 2023, δηλαδή με καθυστέρηση 14 ετών. Το κόστος του εκτοξεύθηκε από τα 3 δισ. ευρώ στα περίπου 11 δισ. ευρώ.
Το Flamanville 3 στη Νορμανδία της Γαλλίας, ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2007. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό επρόκειτο να ολοκληρωθεί το 2012. Τελικώς ο αντιδραστήρας συνδέθηκε για πρώτη φορά στο εθνικό δίκτυο της Γαλλίας τον Δεκέμβριο του 2024. Στο τέλος του 2025, ο αντιδραστήρας έφτασε για πρώτη φορά στο 100% της θερμικής του ισχύος. Η πλήρης εμπορική του λειτουργία αναμένεται εντός του 2026. Το κόστος του έχει ξεπεράσει τα 13 δισ. ευρώ, ενώ η αρχική εκτίμηση ήταν 3,3 δισ. ευρώ.
Παραγωγή σε πέντε - δέκα χρόνια
Από την άλλοι πλευρά επιχειρηματίες όπως ο Στάθης Βλασσόπουλος, και ο Διονύσης Χιώνης που έχουν συστήσει την Athlos Energy, την πρώτη ελληνικής εταιρία της πυρηνικής βιομηχανίας υποστηρίζουν ότι σε 5- 10 χρόνια η Ελλάδα μπορεί να παράγει πυρηνική ενέργεια εφόσον ξεκινήσουν άμεσα οι μελέτες.
Παρουσιάζουν δε ως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της παραγωγής ρεύματος από πυρηνική ενέργεια την προβλεψιμότητα του κόστους. Συγκεκριμένα σημειώνουν ότι στη Γαλλία το ενεργειακό μείγμα της οποίας βασίζεται κατά 70% στα πυρηνικά και κατά 26% σε ΑΠΕ η μέση τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος είναι στα 58 ευρώ/MWh. Στη Φινλανδία με 53% ΑΠΕ και 40% πυρηνικά η μέση τιμή είναι 46 ευρώ/MWh όταν στην Ελλάδα το 2024 η μέση τιμή ήταν 101 ευρώ/MWh.
Πάντως η Ούρσουλα φον ντερ Λαίεν ανακοίνωσε τη δημιουργία εγγυοδοτικού μηχανισμού ύψους 200 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση ιδιωτικών επενδύσεων σε καινοτόμες πυρηνικές τεχνολογίες ο οποίος θα χρηματοδοτηθεί από τα έσοδα του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS).
Ο δε Έλληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη σύσταση υπουργικής επιτροπής υψηλού επιπέδου για να διερευνήσει τη δυνατότητα ανάπτυξης μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων στην Ελλάδα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών